'Thay máu' HTX nông nghiệp kiểu cũ: Được và mất từ hai hướng của Nam Định

Cuộc chuyển đổi ở Nam Định đi theo hai hướng, thứ nhất là kiểu Hải Hậu xóa hết HTX để thành lập mới, thứ hai là các huyện khác tổ chức lại HTX cũ.

Chuyện ở Hải Đường

Xã Hải Đường với 2 hợp tác xã (HTX) kiểu cũ nên giải tán theo sự chỉ đạo của chung của huyện Hải Hậu, toàn bộ nhà kho, bàn ghế, hội sở bàn giao lại cho UBND xã. Anh Trần Văn Túc trước đó là Chủ nhiệm HTX Thống Nhất còn anh Trần Văn Biên là Chủ nhiệm HTX Vũ Đệ nhưng xã sau lúc giải thể hết, chỉ cho phép thành lập 1 HTX để theo yêu cầu của tiêu chí 13 của chương trình nông thôn mới, mỗi xã cần nên sở hữu một HTX trở lên.

Lúc đầu anh Biên được khích lệ khiến cho sáng lập viên HTX mới để sau này ngồi vào chiếc ghế Giám đốc vì nhanh nhẹn và gia đình lại đang có liên hệ vật tư, rất hợp có hướng tăng trưởng dịch vụ của HTX trong thời buổi kinh tế thị trường nhưng anh đã từ chối.

Sau ấy xã giao việc này cho một người với trình độ đại học lại đang còn trẻ nhưng được nửa tháng thì anh này nằng nặc xin rút. Cuối cộng anh Túc được giao làm nhiệm vụ đó, vì là Đảng ủy viên phải anh ko thể chối từ. HTX mới với 31 thành viên, không tính bộ khuông là Hội đồng quản trị HTX 5 người còn sở hữu 26 ông trưởng xóm được cơ cấu làm cho luôn tổ trưởng tổ dịch vụ của xóm để dễ bảo dân, người góp vốn ít ra 3 triệu, phổ biến nhất 5 triệu, được tổng cộng 100 triệu.

Anh Túc kể, HTX cũ khiến dịch vụ dẫn nước, vật tư, xây đúc, nạo vét nhưng HTX mới chỉ còn mỗi 1 dịch vụ là dẫn nước sở hữu mức thu 16.000 đồng/sào được cỡ 242 triệu mỗi vụ. Ngoài ra còn sở hữu chút ít kinh doanh vật tư, đưa Phó giám đốc và Kế toán trưởng HTX ra đứng 2 quầy hàng ở đầu xã và cuối xã, được lãi cỡ 10 triệu mỗi năm nữa.

Lương của Giám đốc được vài trăm ngàn/tháng phải anh Túc sống chính bằng phụ cấp kiêm nhiệm Phó Chủ tịch Hội dân cày xã, các chức danh khác cũng vậy. Còn những ông trưởng xóm kiêm tổ trưởng tổ dịch vụ của HTX ko lương cứng mà sống nhờ việc chèo lái khoản khoán 13.000 đồng/sào dẫn nước để điều hành việc mở cống, đóng cống, dọn bèo, trừ tiền công thuê ra được bao nhiêu thì hưởng bấy nhiêu.

HTX hoạt động èo uột và chỉ mong chờ vào một dịch vụ như thế buộc phải anh Túc đang lo chuyện khi xã tiến hành xây dựng nông thôn mới nâng cao, phần việc HTX được giao nên với thêm các dịch vụ khác như diệt chuột, xây đúc, tiêu thụ sản phẩm nông phẩm cho các thành viên mà không biết buộc phải tăng trưởng thế nào cho kịp để mà báo cáo.    

Còn anh Biên sau khi từ chối chức Giám đốc HTX mới vẫn còn nhiệt huyết để tham gia làm cho Trưởng ban kiểm soát. Anh cười buồn rằng: “HTX kiểu mới dựa trên 5 tự gồm “tự nguyện, tự góp vốn, tự làm, tự chia, tự chịu” trong lúc cơ sở vật chất ko có, vốn không có, nói chung là không mang gì trong tay cả.

'Thay máu' HTX nông nghiệp kiểu cũ: Được và mất từ hai hướng của Nam Định

Đề án sản xuất buôn bán vật tư nông nghiệp thì tập thể khó cạnh tranh lại với tư nhân vì họ đông, cơ chế lại linh hoạt. Tập thể chỉ đạo đến nơi thì tư nhân đã bán hết hàng vì như chủ đại lý là tôi đây vẫn sẵn sàng bốc hàng khi cần thiết. HTX định hướng phát triển dịch vụ thì dịch vụ muốn làm cho như xử lý rác thải, chính quyền lại không cho phép”.

Hải Hậu là vùng đất của tám xoan, năm 2004 đã từng mang Hiệp hội tám xoan của huyện có vùng cung cấp chính đặt ở 3 xã thì riêng Hải Đường đã 200ha. Thế rồi trình độ của cán bộ Hiệp hội mang hạn, thiếu kinh phí cho quảng bá, mà nhất là chất lượng gạo khi nấu thành cơm ăn quá khô bị người dùng phản ứng gọi là “gạo giả”. Trong lúc đó, “gạo nhái” bán đầy trên thị trường là Bắc Thơm số 7 lại ăn ngon hơn cả tám xoan thật nên được vài năm là Hiệp hội tan. Giờ không gian trồng lúa tám của Hải Đường chỉ còn cỡ dưới 10ha là 1 điều đáng tiếc nuối cho 1 đặc sản 1 thời nức tiếng.

Xóa đi, xây lại HTX ở Hải Hậu vẫn còn nhiều điều phải ngẫm  

Ông Đinh Văn Lãng - Trưởng phòng Kinh tế Hợp tác và Trang trại Chi cục Phát triển Nông thôn tỉnh Nam Định thông tin với tôi rằng khi triển khai chuyển đổi HTX kiểu cũ sang kiểu mới theo luật năm 2012, thức giấc thực hiện sau 3 năm thì cơ bản hoàn thành, xếp vào cái sớm của toàn quốc. 

“Tỉnh với 321 HTX được tổ chức lại, đi theo hai hướng, đầu tiên là kiểu huyện Hải Hậu xóa hết HTX để có mặt trên thị trường mới. Tại sao Hải Hậu khiến được điều này? Thứ nhất là công nợ ít, trang bị hai là quản lý rõ ràng, vật dụng ba là trên bảo dưới chịu nghe. Tài sản khăng khăng của các HTX cũ ko chia được thì giao cho UBND xã quản lý còn của cải vốn lưu động thì chia lại cho xã viên.

Sau đó, gắn có chương trình xây dựng nông thôn mới các xã đều thành lập mới HTX, làng nhàng có 1 - 2 cái. HTX mới này với đặc điểm số thành viên ít đi, trước trung bình 500 - 1,000 hộ nhưng nay chỉ 20 - 30 thành viên, cốt tử là cán bộ quản lý của HTX cũ và cán bộ thôn xóm, tổ trưởng dịch vụ. Các thành viên đều góp vốn tối thiểu, gần như theo quy định của luật từ 5 - 50 triệu.

Ưu điểm là có góp vốn nên cán bộ quản lý và thành viên gắn bó hơn, ưa chuộng đến hoạt động của HTX hơn. Nhược điểm là thành viên ít, thuộc tính HTX chưa rõ, tính siêu thị đa dạng hơn là tính phục vụ, số thành viên thu nhận mới ít. Hoạt động của các HTX mới này thì cũng làm những dịch vụ cần phải có như cũ, ko có đổi mới gì nhiều. Nhiều HTX mới không có trụ sở khiến cho việc, phải đi ở nhờ buộc phải 1 số cán bộ còn tiếc nuối cái trụ sở, nhà kho, sân phơi của HTX cũ đã bị UBND xã thu hồi, bán lấy tiền xây dựng nông thôn mới.

Các huyện khác trong tỉnh giấc Nam Định đều công ty lại HTX cũ rồi chuyển đổi theo luật mới năm 2012. Ưu điểm của bí quyết làm này là duy trì phân phối ổn định, ko có sự biến động ồn ã trong nông thôn, mà chỉ rà soát các nội dung chưa thích hợp với luật năm 2012 để điều chỉnh. Tất cả mang 5 nội dung ko ưa thích như tên gọi HTX bị trùng trong cộng 1 huyện (Các HTX cả tỉnh giấc đều hợp nhất chung một cái tên đầu là HTX Sản xuất-Kinh doanh-Dịch vụ mà chỉ khác thành tố đằng sau là tên xã).

Như tổ chức bộ máy HTX trước đây Hội đồng quản trị với 2 người thì giờ nên tối thiểu 3 người, bắt buộc với Ban kiểm soát. Như bắt buộc xây dựng phương án sản xuất marketing để duyệt đại hội biểu quyết thực hiện. Như quản lý tài sản đúng theo luật. Như rà soát thành viên và vốn góp của thành viên.

Điều cuối cùng rà soát thành viên và vốn góp này là khó nhất bởi Nam Định trước đây là xã viên cả làng, sinh ra đã là xã viên rồi, ko sở hữu góp vốn. Giờ mỗi hộ chỉ cử một người khiến cho thành viên HTX, số lượng thành viên của tỉnh giấc do đó tuy ít hơn nhưng thực chất vẫn bảo đảm phủ kín đa số trên địa bàn. Mọi thiết bị đều tự nguyện, ai không thích vào HTX thì không ép.

Nhược điểm của phương pháp khiến cho này là với một số HTX chưa thực hành được 5 nội dung trên mà nhất là nội dung cuối cộng là vốn góp của thành viên. Chưa mở được phổ biến dịch vụ theo kỳ vọng nhưng so có trước có tương đối hơn, diễn đạt qua các dịch vụ tăng lên 1 chút, trước trung bình 4 - 5 dịch vụ, giờ 5 - 6 dịch vụ. Tuy nhiên, năng lực trình độ của cán bộ quản lý HTX còn hạn chế, bộ máy còn đông và cồng kềnh, thu nhập của người cần lao còn thấp”.   

Hiện toàn thức giấc Nam Định chỉ còn sót lại 2 HTX là Giao Xuân và Bạch Long của huyện Giao Thủy chưa chuyển đổi xong theo luật mới năm 2012 vì dây dưa chuyện công nợ.

Tiêu chí đánh giá, phân loại vẫn còn vấn đề

Theo ông Đinh Văn Lãng - Trưởng phòng Kinh tế Hợp tác và Trang trại Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh giấc Nam Định, về đánh giá phân loại HTX, ví như đúng quy định, thì với những tiêu chí chu đáo chứ ko bắt buộc là cảm tính. Việc này giao cho những HTX tự rà soát, đánh giá, căn cứ vào những tiêu chí cụ thể rồi gửi lên phòng chuyên môn của huyện. Huyện lại tập trung rồi gửi lên tỉnh.

“Được 1 hai năm đầu làm cho chặt chẽ nhưng về sau cũng thấy chủ quan và quá trình kiểm tra, giám sát của cơ quan quốc gia cũng với hạn chế. Theo chủ quan của tôi, kết quả phân cái HTX chỉ chuẩn được cỡ 70% so mang con số được báo cáo.

Trong 321 HTX cũ thì chuyển đổi, công ty lại được 227 HTX, cùng có số HTX mới ra đời (tính cả số HTX xóa đi lập lại của huyện Hải Hậu) bắt buộc hiện tại tỉnh giấc Nam Định với 362 HTX. Trong số thành lập mới, số chuyên ngành hơi ít, chỉ cỡ 50 HTX. Tiêu chí cũng ko rõ lắm như trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản… nhưng theo chỉ dẫn trước đây, trừ HTX tổng hợp ra đều là HTX chuyên ngành cả, vì thế 1 số địa phương cốt yếu trồng lúa đã xếp hết HTX của mình vào dòng chuyên ngành trồng trọt.

HTX xây dựng thương hiệu mới ko kể một số năng động vẫn còn cỡ 7 - 10 HTX mang tính hình thức, đăng ký xong không hoạt động. Có ba huyện HTX nằn nì nếp, tương đối hơn cả là Nghĩa Hưng, Vụ Bản và Trực Ninh. Còn Hải Hậu, trước đây phong trào HTX ở đây mạnh nhất nhì tỉnh giấc nhưng giờ theo tôi chỉ ở mức trung bình”.

Bài viết mới nhất

  • 30% sản lượng cam Vinh được dán tem truy xuất nguồn gốc

    03/12/2021 3:46:54 CH
  • Brazil sẽ 'soán ngôi' Trung Quốc, thành nhà sản xuất cá rô phi lớn nhất?

    03/12/2021 3:44:47 CH
  • Thái Nguyên: Cú hích lớn trong xây dựng NTM

    03/12/2021 3:43:23 CH
  • Vai trò của các tổ chức quốc tế và sự chuyển đổi nông nghiệp

    02/12/2021 4:33:45 CH
  • 'Năng lượng xanh' từ mái trang trại bò sữa và bã mía

    02/12/2021 4:31:45 CH
  • Câu chuyện chuỗi lúa gạo ở Tam Hưng

    02/12/2021 4:29:36 CH
  • Giá lợn hơi mới nhất ngày hôm nay bao nhiêu 1 kg?

    02/12/2021 1:56:48 CH
  • Việt Nam: Phía trước của cường quốc lương thực trong thế kỷ 21

    01/12/2021 10:57:24 SA