Sôi động làng chài thuyền thúng dưới chân núi Bà

2 giờ sáng, ngư dân làng chài Trung Lương men theo đường mòn ven núi ra nơi tập kết ngư lưới cụ để mở chuyến biển mới. Biển càng động, chuyến biển càng hy vọng…

Khắc nghiệt nghề biển “1 đêm”

Hiện nay, tuy làng chài Trung Lương đã “lên đời” là khu phố Trung Lương thuộc thị trấn Cát Tiến (huyện Phù Cát, Bình Định), thế nhưng ngư dân ở đây vẫn bám trụ với nghề biển, cái nghề truyền thống từ đời ông cha để lại.

Nghề biển của ngư dân Trung Lương không đánh bắt ngoài lộng, ngoài biển xa, mà chỉ quanh quẩn gần bờ. Phương tiện là chiếc thuyền thúng và vài ba tay lưới. Chuyến biển đánh bắt chỉ trong 1 đêm. Khoảng 4 - 5 giờ chiều hoặc sau nửa đêm, lúc 1 - 2 giờ sáng, hàng trăm ngư dân làng chài Trung Lương kéo nhau men theo con đường mòn ven núi Bà, lọ dọ trong ánh sáng mờ mờ đi xuống bãi Nhỏ, bãi Bục, những nơi ngư dân tập kết ngư lưới cụ để lên thuyền thúng ra khơi đánh bắt.

Trong thời gian địa phương thực hiện giãn cách xã hội để phòng chống dịch Covid-19, hàng trăm chiếc thuyền thúng và những tay lưới của ngư dân Trung Lương được nghỉ ngơi thời gian dài. Vùng biển bỗng dưng trở nên vắng lặng, bởi hàng đêm không còn những chiếc thuyền thúng gắn máy có công suất từ 6 đến 8 mã lực nổ vang vang đưa ngư dân ra biển.

Những ngày này, bãi biển Trung Lương cũng trở nên lặng lờ vào những buổi sáng, bởi vắng bóng những phụ nữ là vợ của ngư phủ đứng lô nhô đón chồng về với những mớ tôm, cá, ghẹ để mang ra chợ tiêu thụ. Quang cảnh quạnh hiu nói trên kéo theo sự buồn bã của gia đình các ngư dân, bởi, không đi đánh bắt hàng đêm đồng nghĩa họ mất đứt khoản thu nhập mỗi ngày. Trong khi những chi phí sinh hoạt, con cái học hành, ơn nghĩa hàng xóm láng giềng vẫn không ngừng bủa vây.

Vùng biển Trung Lương sôi động trở lại từ những ngày đầu tháng 10 khi địa phương đã nới lỏng giãn cách, ngư dân hồ hởi ra khơi với những chiếc thuyền thúng và những tay lưới quen thuộc. Đã bước vào mùa biển động, những chiếc thuyền thúng sẽ vất vả hơn trước những con sóng hung hãn. Tuy nhiên, theo ngư dân làng chài Trung Lương, biển càng động thì chuyến biển càng đầy hy vọng, bởi vùng biển  gần bờ sẽ cho nhiều tôm cá hơn lúc biển êm.

Năm nay lão ngư Trần Xuân Lộc ở làng chài Trung Lương vừa tròn 62 tuổi, nhưng ông đã có đến 49 năm “ăn đằng sóng nói đằng gió” với nghề biển gần bờ. Cha truyền con nối, đến nay gia đình ông Lộc đã có 3 đời làm nghề biển.

Lúc mới 13 tuổi, ông Lộc đã theo cha trên chiếc thuyền nan đan bằng tre trét dầu rái, phụ cha kéo cá trong những chuyến đánh bắt dọc khu vực bán đảo Phương Mai dưới chân núi Bà, ra tận vùng khơi Đề Gi thuộc huyện Phù Cát. Được biển tôi luyện sức khỏe từ tấm bé, nên giờ tuy tuổi đã cao nhưng lão ngư Lộc vẫn còn rất rắn rỏi, vẫn hừng hực lửa nghề.

Theo lời kể của ông Lộc, ngày xưa, các lão ngư tiền bối ở làng chài Trung Lương sử dụng thuyền nan được đan bằng tre hoặc thuyền gỗ để đi biển. Khoảng 30 năm trở lại đây, ngư dân làng chài chuyển sang đánh cá bằng thuyền thúng gắn mái chèo. Thuyền thúng tròn, dễ xoay xở, luồn lách di chuyển vào các bãi rạn, gành đá để săn tôm, cá. Mấy năm gần đây, thuyền thúng của ngư dân làng chài Trung Lương được “hiện đại hóa”, được gắn máy nổ từ 6 đến 8 mã lực để di chuyển nhanh hơn.

“Ngư dân làm nghề lưới thúng chúng tôi phải thức khuya dậy sớm, mưu sinh đầu sóng ngọn gió, có khi trả giá bằng cả tính mạng. Trong nghề này, có người cho thuyền thúng ra khơi từ buổi chiều, có người ra khơi vào lúc 1-2 giờ sáng. Đánh bắt trong đêm, sáng ra thúng nào không đánh bắt được cá cũng về bờ, đêm sau đi tiếp. Mùa biển êm thì vùng đánh bắt rộng, nhưng cá tôm lại ít. Mùa này biển động, đầy sóng gió, nguy hiểm chực chờ nhưng cá tôm nhiều hơn. Do đó, vào mùa này chúng tôi phải nương vào các gành đá, bãi rạn khuất gió để thả lưới. Mùa biển động nhưng ngư dân háo hức đi đánh bắt hơn bởi luôn hy vọng có những chuyến biển bội thu”, ngư dân Lộc chia sẻ.

Nghề nuôi sống mấy đời ngư dân

Đối tượng đánh bắt của ngư dân làng chài Trung Lương rất phong phú chủng loại. Nào là cá đối, cá hố, cá kình, cá bè, cá mú, cá gáy, cá róc, cá hồng, cá liệt, cá song và cua, ghẹ… Cá dính lưới trong đêm, sáng ra đã được đưa vào bờ tiêu thụ, nên khi đến chợ cá vẫn còn rất tươi, người tiêu dùng rất ưa thích.

“Hiện giá các loại cá từ 50.000 đến 150.000 đồng/kg, cua và ghẹ có giá từ 150.000 đến 250.000 đồng/kg. Trong những ngày giãn cách xã hội bà con làng chài không đi đánh bắt được nên người tiêu dùng ai nấy đều cũng muốn có cá biển tươi ăn, do đó cá đánh bắt về bán chạy như tôm tươi”, lão ngư Nguyễn Trung chia sẻ.

Theo lão ngư Trung, thu nhập của người đánh cá gần bờ bằng thuyền thúng ở làng chài Trung Lương đạt bình quân từ 200.000 - 500.000 đồng/người/ngày. Hôm nào trúng đàn cá lớn, nhiều thuyền thúng có mức thu nhập từ 15 đến 20 triệu đồng/đêm. Phạm vi đánh bắt của các ngư dân làng chài Trung Lương chỉ cách bờ một vài hải lý, ngư trường đánh bắt là những ghềnh đá, hốc đá, rạn san hô.

“Mùa này biển động, cá ngoài lộng thường kéo vào vùng biển gần bờ trú ẩn trong các bãi rạn, các hốc đá, bãi cỏ biển nên chúng tôi nhắm vào những nơi này để đánh bắt. Thuyền thúng nhỏ, có thể di chuyển được vào các vùng bãi rạn, hốc đá để thả lưới. Nghề này tuy đánh bắt gần bờ nhưng rất nguy hiểm, phải có kinh nghiệm, người điều khiển thuyền thúng phải có tay nghề, đặc biệt phải thiện nghệ trong việc lèo lái chiếc thuyền thúng mới làm được nghề”, ông Trung bộc bạch.

Sôi động làng chài thuyền thúng dưới chân núi Bà

Đặc thù của làng chài Trung Lương là một nửa dân số làm nghề biển, nửa kia làm cho nông. Những năm sắp đây, du lịch ở bán đảo Phương Mai (TP Quy Nhơn) khởi sắc, kéo theo du lịch ở vùng quê biển Trung Lương, nơi mang bãi biển đẹp như tranh vẽ phát triển theo. Rồi khi Cát Tiến từ xã lên thị trấn, nhiều người chuyển từ khiến cho nông sang khiến cho dịch vụ, thế nhưng vẫn còn 200 hộ ngư gia “chung thủy” sở hữu nghề truyền thống, cho thuyền thúng ra biển hàng đêm để mưu sinh.

Sau chuyến đánh bắt, ngư dân phụ nhau khiêng những chiếc thuyền thúng về nơi tập hợp ngư lưới cụ đợi đêm đến mở chuyến biển mới. Ảnh: Vũ Đình Thung.
Sau chuyến đánh bắt, ngư dân phụ nhau khiêng những mẫu thuyền thúng về nơi tụ tập ngư lưới cụ đợi đêm tới mở chuyến biển mới. Ảnh: Vũ Đình Thung.

Ngư dân Nguyễn Ca, người chuyên hành nghề lưới bắt ghẹ, chia sẻ: “So sở hữu cá thì ké bán tầm giá cao hơn nhiều, nhưng nghề này lệ thuộc vào may mắn đa dạng lắm. Đêm nào gặp hên đánh bắt được vài ký xịt là kiếm tiền triệu như chơi, nhưng sở hữu ngày chỉ đánh bắt được đúng một con, bù qua bù lại cũng đủ sống”.

Thời điểm “vàng” của ngư dân làng chài Trung Lương là thời kì cận Tết Nguyên đán. Vào thời điểm này, tất cả ngư gia đều kiếm được tiền triệu mỗi đêm đánh bắt. Chủ thúng Lê Tấn Tài (28 tuổi), nhớ lại: “Thời điểm tết năm ngoái giá những loại cá nâng cao cao, ngả nghiêng từ 150.000 - 200.000 đồng/kg, cá vào bờ bao nhiêu thương lái thu sắm hết bấy nhiêu phải ngư dân làng chài Trung Lương rất phấn khởi. Mùa đánh bắt cận tết năm ngoái với 2 chủ thúng trúng mẻ cá lớn, chỉ 1 đêm đánh bắt thu về trên 20 triệu đồng. Lo lắng lớn nhất trong nghề biển sắp bờ của ngư dân làng chài Trung Lương là sự tàn phá của tàu giã cào. Tàu giã cào đánh bắt theo kiểu tận diệt, chúng cào sạch cả các con cá nhỏ, thậm chí cào phá hết ngư lưới cụ của ngư gia hành nghề truyền thống”.


Theo ông Phạm Nay, tổ trưởng Tổ đồng quản lý ngư nghiệp khu phố Trung Lương, nghề lưới thúng của ngư gia làng chài Trung Lương tuy nhỏ, nhưng với lại thu nhập siêu ổn định cho những hộ dân. “Vài năm trở lại đây, bình quân mỗi đêm đánh bắt của các chủ thúng cho thu nhập từ 700.000 - một triệu đồng, vị chi mỗi tháng mỗi chủ thúng với thu nhập từ 15 - 20 triệu đồng. Thu nhập cao nhất là vào dịp cận Tết Nguyên đán, thời khắc này nhu chuồng xí thụ hải sản tăng cao, giá cả cũng nâng cao vọt nên những chủ thúng tranh thủ đánh bắt để kiếm thêm thu nhập”, ông Nay cho hay.

“Thời gian vừa qua, do giãn cách kéo dài nên bà con ngư dân ko đi đánh bắt được, địa phương vừa nới lỏng giãn phương pháp là ngư gia hồ hởi cho thuyền thúng ra khơi đánh bắt để cuộc sống đỡ khó khăn. Vừa rồi, địa phương xét hồ sơ tương trợ người dân bị tác động do Covid-19, bên cạnh đó nghề đi biển không trong các nhóm đối tượng ưu tiên hỗ trợ, chúng tôi đã với đề nghị lãnh đạo cấp trên coi xét mở mang đối tượng hỗ trợ”, ông Trần Đình Trực, Chủ tịch UBND thị trấn Cát Tiến.

Bài viết mới nhất

  • 30% sản lượng cam Vinh được dán tem truy xuất nguồn gốc

    03/12/2021 3:46:54 CH
  • Brazil sẽ 'soán ngôi' Trung Quốc, thành nhà sản xuất cá rô phi lớn nhất?

    03/12/2021 3:44:47 CH
  • Thái Nguyên: Cú hích lớn trong xây dựng NTM

    03/12/2021 3:43:23 CH
  • Vai trò của các tổ chức quốc tế và sự chuyển đổi nông nghiệp

    02/12/2021 4:33:45 CH
  • 'Năng lượng xanh' từ mái trang trại bò sữa và bã mía

    02/12/2021 4:31:45 CH
  • Câu chuyện chuỗi lúa gạo ở Tam Hưng

    02/12/2021 4:29:36 CH
  • Giá lợn hơi mới nhất ngày hôm nay bao nhiêu 1 kg?

    02/12/2021 1:56:48 CH
  • Việt Nam: Phía trước của cường quốc lương thực trong thế kỷ 21

    01/12/2021 10:57:24 SA