Huyện nhiều xã không có cửa hàng thuốc sâu

Trạm Trồng trọt - BVTV Chương Mỹ thống kê huyện có hơn 100 cửa hàng vật tư nông nghiệp, rất nhiều cửa hàng đã bỏ hẳn bán thuốc trừ sâu.

Chuyện của cây lúa, cây rau

Anh Nguyễn Viết Hùng, Giám đốc HTX Nông nghiệp xã Quảng Bị (Chương Mỹ, Hà Nội) trước từng là đội trưởng cung ứng phải nắm siêu rõ tình hình tiêu dùng thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) của quê mình.

Quãng năm 1993 - 1997 là giai đoạn dân tiêu dùng phổ biến thuốc nhất bởi giống lúa CR 203 hồi đó bị nhiễm bệnh đạo ôn nặng, mỗi vụ buộc phải phun đến 4 - 5 lần. HTX lên kho huyện nhận về từng can thuốc to như những can xăng để pha ra mà phun.

Kể từ lúc được đào tạo về hệ thống quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) và hệ thống canh tác lúa cải tiến (SRI), 494 ha đất nông nghiệp của xã, trong đó lúa 402 ha còn lại là rau màu, cây ăn quả sắp như ko còn phải dùng đến thuốc nữa.

“Giống lúa dù gạo có ngon tới mấy mà lúa hay bị nhiễm bệnh chúng tôi cũng ko chọn, mà mua giống chống chịu rồi cấy thưa, bón phân cân đối bắt buộc khoảng 95% dân không phun thuốc đã phổ biến năm nay", anh Nguyễn Viết Hùng cho biết.

Cũng theo anh Hùng, ở những nơi mật độ sâu bệnh tới ngưỡng gây hại, HTX sẽ mời trưởng thôn, phó thôn tới để khai triển phun trừ đến từng khu ruộng, từng hộ nhưng dân bảo: “Chúng tôi cấy lúa để ăn phải không phun”. Thế mà chưa bao giờ xảy ra thất bát trên diện rộng, vụ xuân rồi được mùa thảng hoặc có, đạt 68 tạ/ha, còn rộng rãi năm đạt trên 60 tạ/ha. Rau thì chính yếu dân bắt sâu bằng tay cũng ít nên dùng thuốc.

Chúng tôi theo chị Tạ Thị Dung (xã Quảng Bị) ra đồng. Đó là 1 dân cày có 4,3 dòng lúa, 3 sào bưởi cùng 1,5 cái ao và đã 11 năm ko sử dụng thuốc BVTV sau một tai nạn gãy chân, không đeo bình đi phun được nữa.

"Trước đây, tôi chỉ tiêu dùng thuốc BVTV trong gieo mạ, sau tai nạn cũng bỏ nốt. Cấy lúa xong, chăm bón là đợi thu hoạch, vụ xuân làng nhàng bán 11 tấn, vụ mùa 9-10 tấn thóc.

Thóc sạch, ko mang hóa chất mà giá vẫn chỉ như mẫu thường nơi khác thôi. Tôi chỉ ăn gạo nhà mình nhưng mới đây thiếu mất dăm hôm, cần đong tạm bợ gạo chợ, thấy ko đậm, không thơm, không để được từ sáng tới chiều mà vẫn như mới”, chị Dung kể.

Hết lang thang ngoài đồng lúa, tôi lại đến các ruộng rau. Bà Đỗ Thị Nguyệt năm nay 69 tuổi mà vẫn còn làm cho đến 9 sào rau, suốt ngày nên mẫn hái cho con đem lên phố bán. Đôi vợ chồng già ở bên cạnh vườn sở hữu lúc còn nhiều hơn trong nhà. Thu nhập mỗi ngày của họ chỉ khoảng 150.000 - 200.000 đồng nhưng niềm vui sở hữu mảnh đất này là vô biên bến.

Nếu như việc giảm thiểu, thậm chí ko tiêu dùng thuốc BVTV trên lúa hơi dễ thì trên rau cạnh tranh hơn. Anh Nguyễn Duy Miên, Giám đốc HTX Nông nghiệp Thụy Hương (Chương Mỹ, Hà Nội) nơi đang sở hữu 300 ha lúa và 50 ha rau kể: Quãng năm 1997 - 1998 mỗi lứa rau bà con phun 2 - 3 lần, thậm chí phun 2 - 3 hôm sau đã nhổ đi bán, lá vẫn còn vương mùi thuốc. Có được chuyển biến như hôm nay là nhờ ngành BVTV đã mở nhiều lớp tuyên truyền về tổ chức sản xuất, kỹ thuật làm rau an toàn, VietGAP, hữu cơ.

Giai đoạn 2009 - 2011 lúc Thụy Hương được Trung ương tậu là một trong 11 xã điểm thực hiện thể nghiệm xây dựng nông thôn mới, mỗi năm mở 5 - 7 lớp học IPM. Mỗi lớp đều thuê 5 - 7 sào ruộng rồi những học viên cộng đánh luống, đàm luận sẽ gieo trồng gì trên đó, hàng tuần kiểm tra sự lớn mạnh của cây, tình hình sâu bệnh cho đến hết một lứa rau ăn lá là trên một tháng, hết lứa dưa chuột là 2 tháng rồi so mang đối chứng.  

Hiện nay, trên 200 hộ trồng rau ở Thụy Hương thì khoảng 30% không có bình, ko phun thuốc BVTV. Tất cả nhờ các kỹ thuật: Trước khi trồng be bờ, bơm nước vào ruộng để ngập một buổi hoặc 1 ngày cho chết hết sâu bọ; gieo thưa; bón phân vi sinh, hữu cơ ủ hoai mục; tiêu dùng màng lưới che phủ kiểu hở nhất là vào mùa mưa để hạn chế bị dập nát gây nhiễm nấm bệnh; thay đổi chủng cái rau sau mỗi vụ.

Chị Nguyễn Thị Tâm, cán bộ Trồng trọt - BVTV xã mang nhiệm vụ điều tra sâu bệnh hại, hàng tuần 2 buổi họp giao ban với HTX để ra thông báo. "Trước đây dân của chúng tôi thấy ruộng rau với một con sâu cũng đeo bình đi phun, giờ buộc phải tính xem nó sở hữu tới ngưỡng gây hại về kinh tế hay chưa. Trồng che phủ lưới kín thì hoàn toàn ko phun, số này chiếm 20% tức khoảng 10 ha", chị Tâm cho biết.

Theo chị Tâm, hiện nay số khoảng trống trồng rau còn lại trồng che lưới hở hoặc trồng ko kể trời vẫn buộc phải phun nhưng sử dụng 80% là thuốc sinh học. Hiện cả xã còn 2 cửa hàng bán thuốc BVTV, mỗi năm 3 vụ, mỗi vụ chỉ bán ra chừng 10 - 15 kg cho mọi các đối tượng cây trồng, tính ra chỉ tiêu dùng 0,28 - 0,3 kg/ha. Hiện 90% rau của xã được bao tiêu ở chợ đầu mối, cửa hàng, dân cày có thu nhập gấp 4 - 5 lần so có trồng lúa...

Chị Trần Thị Nhiên, cán bộ Trồng trọt - BVTV xã Quảng Bị

Chuyện của cây bưởi

Lúc tôi đến thì ông bà Nguyễn Đức Thọ - Nguyễn Thị Huê ở khu Tân Mai (Thị trấn Xuân Mai, Chương Mỹ, Hà Nội) đang nhễ nhại mồ hôi vì bắc thang che nắng cho từng quả bưởi bằng những vỏ bao tải cũ.

Họ sở hữu 1 ha vườn trồng 400 gốc bưởi Diễn, 50 gốc bưởi đỏ Tân Lạc, tương đương mỗi vụ buộc phải che cho 40.000 - 50.000 quả. Do dịch Covid-19 không thuê được người ko kể bắt buộc vụ này cả hai chỉ nỗ lực che cho chừng 10.000 quả lộ ra bên cạnh nắng rộng rãi nhất mà thôi.

Nhà trong vườn, vườn quanh co nhà cần khi xưa còn phun thuốc BVTV hóa học cả tuần sau vẫn còn phảng phất mùi khiến cho cho ông bà vô cùng sợ. Bởi thế, đã 6 năm nay họ theo đuổi quả bưởi VietGAP dù giá bán cũng chỉ bằng với quả bưởi thông thường. Nếu như trước đây ông bà phun mỗi năm 6 - 8 lần bằng thuốc hóa học thì giờ vẫn chừng đấy lần nhưng bằng thuốc sinh học.

Họ diệt cỏ bằng bí quyết hòa đạm có kali theo công thức 50 kg kali cộng 5 kg đạm cùng 200 lít nước rồi phun. Nếu trời nắng gắt thì làm cho cách này làm cỏ chết héo sắp 100%, còn thường ngày cũng được 70-80%. Họ diệt ruồi vàng bằng bẫy dính, xử lý nấm thân bằng phun kali cộng đạm giống như công thức diệt cỏ. Họ bón phân hữu cơ trộn với EM, đậu tương, cá ngâm men vi sinh.

Trong khi nhiều nhà vườn mấy vụ bưởi nay đều lỗ thì ông bà vẫn lãi mỗi vụ 200-300 triệu. "Một số người hỏi bí quyết, tôi mới hỏi lại họ rằng mỗi ngày ông đi tiểu ở vườn mấy lần? Ngạc nhiên, họ đòi giải thích thì tôi bảo, mỗi ngày tôi đi tiểu 4 - 5 lần ở bên cạnh vườn, cứ 3 - 4 tiếng một lần chứ không đi đâu cả để toàn tâm, toàn ý mà coi sóc cho cây thì mới đem đến kết quả ấy”, ông Nguyễn Đức Thọ hài hước kể.

Như lang vườn bắt mạch sức khỏe cho cây, sáng, chiều ông ở ngoài vườn. Gốc cây dính một chấm ướt là ông biết có con sâu đục thân mới nở nhỏ bằng loại tăm đang ăn, liền lấy dao nhỏ khoét ra. Cành bé khá héo là ông biết mang sâu đục thân bên trong, nên cắt bỏ ko để lan rộng, còn ở cành lớn thì bắt buộc lấy dây thép ngoáy, móc sâu ra.

Ngoài chăm chút cho mảnh vườn của mình, ông còn tham gia vào HTX chế tạo và buôn bán hoa quả Xuân Mai có mong muốn vực dậy vùng cây ăn quả đã từng nức danh tới mức hơn 20 năm trước được Bộ trưởng Bộ NN-PTNT ghé thăm. Hiện HTX đang có 20 thành viên có 20 ha vườn, mọi đều làm cho theo hướng phân phối an toàn…

Chị Phí Thị Thảo, cán bộ Trồng trọt - BVTV Thị trấn Xuân Mai cho tôi hay, ngoài 50 ha cây ăn quả thì địa phương còn hơn 130 ha lúa. Hơn 10 năm nay, thể tích này hầu như không buộc phải dùng tới thuốc BVTV và Thị trấn cũng không mang cửa hàng thuốc BVTV nào.

Đặc biệt, thu hoạch vụ đông xong bà con còn sử dụng trâu cày ải phơi 2 tháng để cho đất nỏ. Mà 1 hòn đất nỏ bằng một giỏ phân. Cách khiến đấy còn giảm thiểu vô cùng phổ biến nấm bệnh lưu cữu trong đất.

"Tôi khiến cho cán bộ BVTV xã từ năm 2009 tới nay, chỉ phải đi dập dịch rầy năm 2012 trên 1 chiếc lúa. Từ hồi ko tiêu dùng thuốc BVTV, trên đồng ruộng kiến ba khoang, bọ rùa đỏ rồi các thiên địch xuất hiện siêu nhiều", chị Thảo cho biết.

Nhiều shop vật tư bỏ bán thuốc BVTV

Chị Trần Thị Thu Trang, Trạm trưởng Trạm Trồng trọt - BVTV huyện Chương Mỹ thống kê, huyện với hơn 100 cửa hàng bán vật tư nông nghiệp, vô cùng nhiều trong số đó đã bỏ hẳn thuốc BVTV. Năm 2020, các shop vật tư nông nghiệp của cả huyện vụ xuân chỉ bán 1,5 tấn, vụ mùa bán 1,4 tấn, vụ đông bán 773 kg thuốc BVTV. Tính bình quân toàn huyện chỉ tiêu dùng 0,3 kg/ha/năm.

Về hệ thống BVTV, Chương Mỹ có 5 người ở Trạm huyện và 32 đứa ở các xã. Thay cho công tác đi dập dịch trước đây, giờ họ chủ yếu đi tuyên truyền, hướng dẫn. Huyện mang 32 xã, thị trấn thì 90% thể tích lúa không tiêu dùng thuốc sâu, thuốc bệnh trên cả hai vụ, trong ấy điển dường như Thụy Hương, Đồng Phú, Thanh Bình, Trường Yên, Phú Nghĩa…

Kinh nghiệm là ứng dụng IPM và SRI vào từ làm cho đất, khiến cho mạ, điều tiết nước, khiến cỏ sục bùn đến bón phân cân đối bắt buộc năng suất vẫn khá, vụ xuân vừa rồi năng suất lúa toàn huyện còn đạt 65 tạ/ha.

Về rau, màu, vụ xuân, hè của huyện sở hữu 500 - 600 ha còn vụ đông hơn 1.000 ha. Kinh nghiệm là vận dụng IPM như tiêu dùng bẫy bả chua ngọt, bẫy pheromone, ngâm nước mặt ruộng, che phủ bằng màng passlite (vải ko dệt). Còn cây ăn quả huyện sở hữu 1.000 ha nhưng cốt yếu là bưởi, một mẫu cây vô cùng khỏe cần ít nên phòng trừ.

“Khi với sâu bệnh tới ngưỡng phải phun, chúng tôi thông tin đến từng thửa ruộng của từng hộ. Đa số khuyến cáo của Trạm được người dân tuân thủ nhưng cũng với những giả dụ không khiến theo. Như ở xã Thanh Bình cách đây mấy vụ xuân, Trạm về xác định với bệnh đạo ôn cổ bông, UBND xã họp đến 12 giờ trưa, ra quyết định hỗ trợ thuốc cho dân phun. Hai ngày sau thuốc về, loa gọi báo nhưng người tới lấy rồi có về treo gác bếp ko phun, người thậm chí còn không thèm đến.

Cán bộ với thuốc tận ra ruộng bảo phun, họ trả lời sở hữu thì ăn không thì thôi, hài lòng ký vào biên bản giả dụ thất bát tự chịu. Thực tế nhà nào không phun là giảm năng suất nhưng cũng chỉ thất bát cục bộ khoảng 1 ha năm đó mà thôi", chị Trần Thị Thu Trang, Trạm trưởng Trạm Trồng trọt - BVTV huyện Chương Mỹ kể. 

Nhiều huyện ở Hà Nội dùng siêu ít thuốc BVTV và sở hữu tỷ lệ cao dân cày không sử dụng như Thanh Oai, Mỹ Đức, Chương Mỹ, Ứng Hòa, Thường Tín, Phú Xuyên… Tuy nhiên vẫn còn một số huyện tiêu dùng tương đối nhiều như Mê Linh, Hoài Đức, Đông Anh, Ba Vì…

 

Bài viết mới nhất

  • Độ mặn trên hệ thống thủy lợi An Trạch tăng

    09/07/2021 9:43:12 SA
  • Vụ lúa thu đông ở ĐBSCL có gì mới?

    09/07/2021 9:41:20 SA
  • Dấu hiệu nhận biết cúm gia cầm độc lực cao A/H5N8

    09/07/2021 9:39:09 SA
  • Huyện nhiều xã không có cửa hàng thuốc sâu

    09/07/2021 9:37:32 SA
  • Chính phủ giao nhiệm vụ cho ngành nông nghiệp giai đoạn 2021-2030

    05/07/2021 11:06:10 SA
  • Vụ lúa hè thu tại ĐBSCL không như kỳ vọng

    05/07/2021 10:59:48 SA
  • Tôm Ấn Độ bị Mỹ nhất thời áp thuế chống bán phá giá cao chưa từng thấy

    05/07/2021 10:51:10 SA
  • Đất từ dự án điện gió Công ty Đăk N’Drung 2, 3 lấp chết cây trồng

    05/07/2021 10:48:59 SA