Có thể giảm bao nhiêu phân bón trong trồng trọt?

Quan điểm 'phân nhiều lúa tốt' và 'nhất nước nhì phân' đã dẫn đến sự lãng phí phân bón hàng loạt và gây hệ lụy ô nhiễm môi trường, phát thải khí nhà kính.

Áp lực phân bón lên đất và sự tiêu hao phân bón

Lịch sử phát triển thế giới đã trải qua rộng rãi cuộc bí quyết mạng khác nhau và theo đó, đã tạo ra những năng suất lao động mỗi ngày một thấp hơn, cuộc sống của loài người ngày càng văn minh hơn.

Khi phương thức hái lượm, chỉ dựa vào trùng hợp và nước trời không còn đủ để nuôi sống loài người, thế giới đã chuyển mình sang một xu thế ngày một thâm canh cao hơn, bao gồm cải tạo đất, xây dựng các hệ thống tưới tiêu, sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, chất kích thích điều hòa sinh trưởng để tạo ra một sinh khối cao hơn, 1 năng suất lương thực thực phẩm cao hơn nhằm nuôi sống con người.

Áp lực thâm canh trong cung cấp nông nghiệp ngày một cao. Trong 20 năm qua (2000 - 2020), tổng lượng phân hoá học dùng ở nước ta, xét về mặt lý thuyết nghiêng ngả từ 215 kg dinh dưỡng khoáng quy chuẩn (DDK/ha) tới 415 kg/ha, nhàng nhàng khoảng 350 kg DDK/ha/năm.

Nhìn chung, lượng phân bón hóa học ở nước ta tiêu dùng đã tương đương có các nước có nền thâm canh vô cùng cao trong khu vực (Hàn Quốc 467 kg/ha, Nhật Bản 403 kg/ha, Trung Quốc 390 kg/ha). Tuy nhiên ở nước ta, đặc biệt ở những vùng đất chật người đông như vùng ĐBSH thì chừng độ thâm canh gây sức ép phân bón lên đất nông nghiệp ngày càng đáng lo ngại.

Ở đa dạng nơi, mức thâm canh lên đến trên 1.000 đơn vị  DDK/ha/năm, hoặc thậm chí cao hơn thế nữa đối sở hữu các vùng chuyên canh rau (5 - 10 vụ/năm), cà phê, hồ tiêu hoặc những vùng trồng hoa ven đô thị.

So sánh sở hữu giai đoạn 1980 - 2000 cho thấy, sức ép phân bón lên đất nông nghiệp đã nâng cao lên từ 30 - 50%. Điều này cảnh báo tình trạng phú dưỡng lân, đạm đang càng ngày càng gia tăng, đặc trưng trong hệ thống thâm canh các cây lúa, cây màu, cây cà phê. Trong khi đó, cần nhấn mạnh rằng xu hướng sử dụng phân hoá học ở các nước công nghiệp lớn mạnh tuy trước đây cao nhưng trong những năm sắp đây đã mang xu thế giảm đi rõ rệt.

Có thể giảm bao nhiêu phân bón trong trồng trọt?


Theo thống kê, tổng lượng phân bón tiêu dùng trong các năm gần đây khoảng 10 triệu tấn/năm, năm 2020 là 10,23 triệu tấn. Phân bón nhập cảng và chế tạo mang hàng ngàn chủng loại với chất lượng vô cùng khác nhau.

Tuy vậy, hiệu lực sử dụng phân bón vẫn còn vô cùng thấp, chỉ đạt dưới 50%. Kết quả các nghiên cứu cho thấy, mỗi năm với từ 40 - 60% lượng phân bón đã mất đi trong các hệ thống canh tác, không những gây tiêu hao mà còn khiến cho ô nhiễm môi trường, nâng cao phát thải khí nhà kính.

Mức tiêu hao phân bón đã lên tới trên 2 tỷ đô la Mỹ mỗi năm. Mặt khác, sản xuất nông nghiệp kể chung và trồng trọt nói riêng cũng gây ra phát thải khí nhà kính (KNK). Phát thải KNK từ canh tác lúa nước chiếm tỷ trọng cao nhất do phát thải CH4 từ công đoạn phân giải chất hữu cơ trong điều kiện yếm khí. Xem chi tiết

Báo cáo kết quả kiểm kê KNK (2010) ở Việt Nam cho thấy, chỉ riêng canh tác lúa nước đã phát thải 1,78 triệu tấn CH4, tương đương 37,43 triệu tấn CO2e, chiếm 69,42% tổng lượng phát thải KNK của ngành trồng trọt; và 57,5% tổng lượng KNK phát thải của ngành nông nghiệp, tương đương 26,1% tổng lượng phát thải KNK quốc gia.

Nông nghiệp hữu cơ chưa thể giải quyết vấn đề an ninh lương thực 

Nhìn thấy mặt trái của phân bón hóa học và các hóa chất bảo vệ thực vật, sở hữu một xu thế đang ngày một được khuyến khích, đấy là nông nghiệp hữu cơ cự tuyệt toàn diện với thành tựu hóa học nông nghiệp.


Tuy xu hướng nông nghiệp hữu cơ có tăng, nhưng số liệu và thực tại đã chứng minh rằng: Chỉ với bằng phương thức “dựa vào tự dưng và nước trời”, nguồn lương thực và thực phẩm đã không đủ để đảm bảo một cuộc sống ấm no cho loài người.

Hạn hán, lũ lụt, thâm nhập mặn đã khiến cho nhiều khu vực trở thành thiếu đói, và xóa đói giảm nghèo đã trở thành mục đích số một của tăng trưởng bền vững thiên niên kỷ. Thực tế các thí nghiệm trồng cây không dùng phân bón (chay), vẫn cho năng suất nhưng chỉ bằng 20 - 30% năng suất so có hiện tại.

Với biến đổi khí hậu và các bất ổn phi truyền thống, FAO, WHO đang dự đoán cuối năm nay mang thể đến 1 tỷ người sẽ rơi vào thiếu đói. An ninh và an toàn lương thực vẫn còn là một chủ đề sống còn của xã hội loài người và đang là chủ đề phải được đàm luận hàng đầu, trong và sau đại dịch Covid-19.

Hiện nay, những chiến lược về nông nghiệp hữu cơ cũng chỉ nói đến mức phấu đấu từ 5 - 10% cho đến năm 2030. Đối với Việt Nam, trong số gần 11 triệu ha đất trồng trọt, trường hợp khiến cho vô cùng thấp cũng chỉ khoảng 1 triệu ha, số còn lại nên vận dụng các hình thức canh tác truyền thống.

Giảm phân hóa học, vững mạnh nông nghiệp sinh thái tuần hoàn là xu thế tất yếu 
Như đã nói, lượng phân bón hóa học sử dụng chỉ với lại hiệu quả 50% (50% còn lại mất đi trong hệ thống và thải ra môi trường). Có ý kiến cho rằng, như vậy chỉ buộc phải dùng 50% lượng phân hóa học so sở hữu hiện nay?

Bài toán logic ko bắt buộc như vậy. Trong các phản ứng sinh học, năng suất phải chăng nhất là của phản ứng quang hợp (CO2+H2O = đường) do tạo hóa hình thành, ở mức tối đa, năng suất này chỉ đạt 68% so sở hữu lý thuyết.


Chưa với nước nào đặt mức giảm 50% lượng phân bón hóa học ở quy mô quốc gia. Trung Quốc đặt mức giảm phân khoáng 10% trong vòng 10 năm, nghĩa là mỗi năm chỉ giảm 1%. Thực tế, giảm bao nhiêu phụ thuộc vào lịch sử canh tác, cây trồng, cái đất, thời tiết và mức năng suất mong muốn.

Về nguyên tắc chung của lớn mạnh vững bền và bồi bổ đất cũng như nông nghiệp sinh thái trong trồng trọt là “ trả lại cho đất các gì ta lấy đi của đất”. Rõ ràng, một lượng N, P, K hợp lý cần trả lại cho đất, ngoại trừ ra còn nên trả lại cho đất những dinh dưỡng trung lượng (Ca Mg..) và vi lượng (Cu. Mo..).

Trả lại những dinh dưỡng trung lượng và vi lượng phê chuẩn tái dùng phụ phẩm trồng trọt, chăn nuôi (tuần hoàn vật chất), 1 lượng đáng nói N có thể trả lại cho đất duyệt y dinh dưỡng vi sinh vật nhất thiết ni tơ trong ko khí theo con đường cộng sinh hoặc tự do.

Hiện nay các nước tăng trưởng đã thực hành nông nghiệp chính xác. Chúng ta mang các công thức khá nhiều "1 phải , 5 giảm (1P5G) hoặc "3 giảm 3 tăng". Với cơ sở dữ liệu lớn và những thông tin khí tượng tức thời, các công nghệ nông nghiệp đang tiến đến nông nghiệp càng ngày càng chuẩn xác bón đúng, bón đủ và chính xác.

Bón phân cân đối và thân thiện sở hữu môi trường đã và đang trở nên tất yếu. Nếu trên mỗi thửa ruộng của Việt Nam, nông dân đặt mức cố gắng giảm 5 - 10% phân khoáng, thì lợi nhuận đã ngay tắp lự tăng từ 3 - 5% và cả nước đã với thêm 200 triệu đô la, đủ cho lực lượng công nghệ nông nghiệp nghiên cứu tạo ra thành tựu nông nghiệp trong đa dạng thập kỷ.

Bài viết mới nhất

  • 30% sản lượng cam Vinh được dán tem truy xuất nguồn gốc

    03/12/2021 3:46:54 CH
  • Brazil sẽ 'soán ngôi' Trung Quốc, thành nhà sản xuất cá rô phi lớn nhất?

    03/12/2021 3:44:47 CH
  • Thái Nguyên: Cú hích lớn trong xây dựng NTM

    03/12/2021 3:43:23 CH
  • Vai trò của các tổ chức quốc tế và sự chuyển đổi nông nghiệp

    02/12/2021 4:33:45 CH
  • 'Năng lượng xanh' từ mái trang trại bò sữa và bã mía

    02/12/2021 4:31:45 CH
  • Câu chuyện chuỗi lúa gạo ở Tam Hưng

    02/12/2021 4:29:36 CH
  • Giá lợn hơi mới nhất ngày hôm nay bao nhiêu 1 kg?

    02/12/2021 1:56:48 CH
  • Việt Nam: Phía trước của cường quốc lương thực trong thế kỷ 21

    01/12/2021 10:57:24 SA